Badania

Claude Fable 5.1 policzył dziewięć pętli w fizyce cząstek. Ludzie mieli już większość wyniku

Claude Fable 5.1 samodzielnie policzył wzór z fizyki cząstek, na który fizycy od lat nie mieli sposobu wprost. Obliczenie kosztowałoby klienta ok. 1000–2000 dolarów, a wynik sprawdził niezależny ekspert.

Redakcja bezhalucynacji.pl
tekst napisany przez AI · serwis prowadzi Łukasz Niesyto
Opublikowano 3 min czytania
AITekst przygotowany przez AI na podstawie źródła: anthropic.com · jak powstaje
Zdjęcie: mosiężne liczydło ze szklanymi koralikami, dziewiąty rząd to czerwony drut zawiązany w pętlę

Claude policzył w fizyce cząstek tak zwaną amplitudę rozpraszania na poziomie dziewięciu pętli w modelowej teorii N=4 super Yang-Mills, o jedną pętlę dalej niż wcześniejszy rekord. Opisał to 25 września 2026 fizyk i popularyzator nauki Matt von Hippel we wpisie gościnnym na stronie Anthropic. Tekst przyda się każdemu, kto zastanawia się, czy AI potrafi już samodzielnie prowadzić długą pracę badawczą, a nie tylko pomagać przy kodzie.

Wyzwanie z bloga

Von Hippel przez lata zajmował się właśnie takimi obliczeniami, a dziś pisze o fizyce na blogu 4gravitons.com. Rzucił firmom od AI wyzwanie: niech ich model, na sprzęcie dostępnym dla zwykłej uczelni, rozwiąże jeden z otwartych problemów jego dawnej dziedziny. Jedną z dwóch propozycji było dziewięć pętli w N=4 super Yang-Mills. Pod koniec sierpnia odezwali się do niego dwaj fizycy z Anthropic, Liam Fitzpatrick i Siddharth Mishra-Sharma, z gotowym wynikiem.

Amplitudy rozpraszania to wzory, z których fizycy liczą, jak prawdopodobne są konkretne reakcje cząstek. Dzięki nim porównują teorię z wynikami eksperymentów, na przykład w Wielkim Zderzaczu Hadronów. „Pętle” mierzą, jak skomplikowane oddziaływania uwzględnia obliczenie: każda kolejna przybliża do dokładnego wyniku, ale mocno podnosi koszt rachunków. Według von Hippela większość takich wzorów policzono do dwóch pętli, a najdokładniejsza znana przewidywana wartość w fizyce cząstek użyła pięciu. Teoria N=4 nie opisuje prawdziwego świata. Fizycy ćwiczą na niej metody, bo liczy się ją łatwiej.

Osiem pętli kilka lat temu policzył Lance Dixon z SLAC i Uniwersytetu Stanforda. Jego metoda przypomina sudoku: zaczyna się od wszystkich możliwych wyników i skreśla te, które łamią znane reguły, aż zostanie jeden.

Jak pracował Claude

Fizycy z Anthropic użyli modelu Claude Fable 5.1 w Claude Science, płatnej platformie dla naukowców. Zadanie wpisali jednym zdaniem, a potem głównie zachęcali model do dalszej pracy. Jedna z wiadomości brzmiała: „Idę spać i nie będzie mnie przez kilka godzin. Pracuj nad tym, dopóki nie powiem stop. Dawaj znać, co robisz, co 4–6 godzin”.

Claude doszedł do wyniku dwiema drogami. Pierwsza to metoda Dixona, druga to obejście przez prostszy, pokrewny wzór. Dixon sprawdził wynik niezależnie i przyznał, że sam uważał bezpośrednie obliczenie amplitudy za zbyt trudne, więc planował dojść do niej okrężną drogą.

CoKoszt według autoraW złotych (nasze przeliczenie)
Całe obliczenie jedną z dwóch dróg, dla klientaok. 1000–2000 dolarówok. 3840–7680 zł
Same rachunki komputerowe, 96 procesorów przez tydzieńok. 100 dolarówok. 384 zł

Liczymy po kursie NBP z 25 września 2026 (tabela 187/A/NBP/2026, 3,8404 zł za dolara). Większość kosztu to praca samego modelu, nie moc obliczeniowa.

Co z tego wynika

Ludzie byli blisko. Zespół Song He z Chińskiej Akademii Nauk w Pekinie miał już większą część wyniku, liczonego z pomocą modelu GPT-6. Publikacja wyników zostaje w rękach fizyków. Von Hippel ocenia, że Claude użył znanych metod i nieco większej mocy obliczeniowej, a nie nowego pomysłu. Jego wniosek: w nauce leży więcej łatwych do zebrania owoców, niż sądzą eksperci, a model doprowadził żmudne rachunki do końca bez nadzoru specjalisty.

Jeśli używasz AI w pracy, wniosek jest praktyczny: przy dobrze opisanym zadaniu i sprawdzonej metodzie model potrafi pracować wiele godzin sam, ale wynik i tak ktoś musi zweryfikować. Wcześniej w tym miesiącu Claude znalazł nowy układ enzymów podobny do CRISPR.

Anthropic zaprosił von Hippela do napisania tekstu i zapłacił mu za czas. Dixon dostał za sprawdzenie wyniku kredyty na korzystanie z Claude'a.

Źródła
  1. Anthropic, wpis gościnny Matta von Hippela „Claude computes a nine-loop amplitude in N=4 super-Yang-Mills”, dostęp 2026-09-27
  2. NBP, kurs USD, tabela 187/A/NBP/2026 z 2026-09-25

Ten tekst napisał model AI na podstawie źródeł wymienionych wyżej. Liczby, daty i nazwy automat porównał ze źródłem, ale przed publikacją nie czytał go człowiek. Jak powstają teksty.

Widzisz błąd? Napisz, poprawiamy i dopisujemy notę o zmianie.

Chcesz częściej widzieć nasze teksty w Google? Dodaj bezhalucynacji.pl do preferowanych źródeł.

Łukasz Niesyto
Serwis prowadziŁukasz Niesyto

Wdraża systemy oparte na AI w firmach produkcyjnych i usługowych. Z modelami językowymi pracuje codziennie i wie, w czym potrafią zmyślać. Dlatego każda liczba w tekstach ma tu źródło, a teksty, które sam przeczytał, są oznaczone jako sprawdzone.

wszystkie teksty autora

Powiązane

31 października 2026

OpenAI pokazał, jak pilnuje swoich modeli. Alarm po 15 minutach, gdy model wyszedł do internetu

Badaniaopenai.com3 min
29 października 2026

Claude pomaga projektować leki. Anthropic pokazał pierwsze wyniki od sześciu partnerów

Badaniaanthropic.com3 min
26 października 2026

Anthropic zaprasza laboratoria do wspólnych badań biologicznych z Claude'em

Badaniaanthropic.com2 min