Jak napisać dobry prompt. Rady OpenAI, Anthropic i Google z przykładami po polsku

Rady zebraliśmy z oficjalnych poradników trzech firm: pomocy OpenAI o pisaniu promptów, przewodnika Anthropic dla modeli Claude i polskiej pomocy Google o instrukcjach dla Gemów, stan na 2026-10-17. Część rad pochodzi z dokumentacji dla programistów, ale działa tak samo w zwykłym czacie. Producenci różnią się w dwóch miejscach: ile przykładów dawać i gdzie wkleić długi dokument.

Rada	OpenAI	Anthropic	Google
Napisz jasno, co ma powstać	tak, zadanie, kontekst, ton i styl	tak, „jak nowemu pracownikowi”	tak, element „Zadanie”
Daj kontekst i powód prośby	tak	tak, wyjaśnij, dlaczego czegoś chcesz	tak, „jak najwięcej informacji kontekstowych”
Nadaj rolę	tak, sekcja „Identity”	tak, nawet jednym zdaniem	tak, element „Osobowość”
Określ format odpowiedzi	tak, „bądź konkretny, czego chcesz”	tak, z ograniczeniami	tak, element „Format”
Dodaj przykłady	tak, różnorodne	tak, najlepiej 3–5	tak, zawsze, ale nie za dużo
Dziel trudne zadanie na kroki	tak, osobne prompty	tak, gdy chcesz widzieć etapy pośrednie	tak, łańcuch promptów
Poprawiaj po pierwszej odpowiedzi	tak, „jak w rozmowie”	tak, szkic, ocena, poprawka	tak, zmień sformułowanie
Długi dokument w prompcie	kontekst zwykle na końcu	dokument na górze, pytanie na końcu	dodaj tekst, na którym model ma się oprzeć

Źródła: poradniki podlinkowane wyżej oraz przewodnik OpenAI dla programistów i strategie promptów Google; stan na 2026-10-17.

Prompt, co to jest

Prompt to tekst, którym zaczynasz rozmowę z modelem AI albo prosisz go o odpowiedź. Według OpenAI może to być też obraz albo nagranie. Pisanie i poprawianie promptów, żeby dostać lepszą odpowiedź, firmy nazywają po angielsku „prompt engineering”.

OpenAI tłumaczy, skąd biorą się zasady. Modele uczyły się na tekstach, w których ludzie piszą do ludzi. Dlatego najlepiej działają, gdy piszesz do nich jak do człowieka, któremu zlecasz zadanie (pomoc OpenAI). Człowiek, który dostaje „zrób to dla mnie” bez szczegółów, rzadko zrobi to, czego chciałeś.

Jak napisać dobry prompt w czterech elementach

Google rozkłada prompt na cztery części i opisuje je po polsku: osobowość (jaką rolę ma odgrywać model), zadanie (co ma zrobić), kontekst (jak najwięcej informacji) i format (jak ma wyglądać wynik). Według pomocy Google nie musisz używać wszystkich naraz. OpenAI w przewodniku dla programistów ma prawie ten sam układ: rola, instrukcje, przykłady, kontekst.

Poniższy przykład napisała redakcja i nie pochodzi z poradników producentów. Słaby prompt brzmi: „Napisz maila do klienta”. Lepszy wygląda tak:

Jesteś asystentem w małym biurze rachunkowym. Napisz maila do klienta, który od dwóch tygodni nie przysłał faktur za wrzesień. Klient pracuje z nami od lat i nie chcemy go urazić. Mail ma mieć najwyżej pięć zdań, uprzejmy ton i na końcu prośbę o odpowiedź do piątku.

Pierwsze zdanie to rola, drugie zadanie, trzecie kontekst, czwarte format. Anthropic radzi jeszcze jeden test: pokaż prompt koledze, który nie zna sprawy. Jeśli on by się pogubił, model też się pogubi (Anthropic).

Dlaczego warto napisać, po co ci odpowiedź

Anthropic zaleca podawać powód polecenia, a nie samo polecenie. Zamiast „nigdy nie używaj wielokropka” napisz, że tekst przeczyta na głos syntezator mowy, który nie wie, jak wymówić wielokropek. Model sam wyciągnie z tego ogólniejszą zasadę. Ta sama firma radzi pisać, co model ma robić, zamiast czego ma nie robić. Zamiast „nie używaj formatowania Markdown” lepiej napisać „odpowiedz płynnymi akapitami”.

Ton ustawisz przymiotnikiem. OpenAI podaje przykłady: formalny, swobodny, przyjazny, profesjonalny, z humorem albo poważny (pomoc OpenAI).

Ile przykładów dać w prompcie

Przykład gotowego wyniku często działa lepiej niż opis. Google zaleca dodawać przykłady zawsze i pisze, że przy wyraźnych przykładach część instrukcji można nawet usunąć. Ostrzega jednak, że przy zbyt wielu przykładach model zaczyna je kopiować zbyt dosłownie. Wszystkie przykłady powinny mieć ten sam układ.

Anthropic podaje liczbę: najlepiej od trzech do pięciu przykładów, podobnych do twojego zadania, ale różnych między sobą. OpenAI też prosi o różnorodne przykłady. Przy opisach produktów w twoim stylu wklej trzy opisy, które już masz.

Jak napisać prompt do AI przy długim dokumencie

Tu producenci mówią co innego. Anthropic radzi wkleić długi dokument na górze, a pytanie i polecenia dać pod nim. Według firmy pytanie na końcu poprawiało w testach jakość odpowiedzi nawet o 30 proc., zwłaszcza przy kilku dokumentach naraz (Anthropic). Ta sama firma radzi poprosić model, żeby najpierw zacytował fragmenty dokumentu potrzebne do odpowiedzi.

OpenAI w przewodniku dla programistów stawia kontekst zwykle na końcu, po roli, instrukcjach i przykładach. Google pokazuje przykład z routerem: ogólne pytanie daje ogólną odpowiedź, a po doklejeniu fragmentu instrukcji obsługi model odpowiada konkretnie. Wspólne jest jedno: wklej tekst, na którym model ma się oprzeć, zamiast zakładać, że go zna.

Prompty do ChatGPT przy trudnym zadaniu

OpenAI radzi dzielić duże zadanie na mniejsze prompty i prowadzić je jak rozmowę: po pierwszej odpowiedzi doprecyzuj, czego brakuje. Możesz też poprosić o kilka wersji do wyboru (pomoc OpenAI). Google dodaje sposób na upartą odpowiedź: zapytaj o to samo innymi słowami. Anthropic pisze, że nowe modele Claude większość wieloetapowego rozumowania robią same. Osobne prompty po kolei przydają się, gdy chcesz sprawdzić wynik pośredni, np. szkic przed poprawką.

W dokumentacji dla programistów OpenAI rozróżnia modele, które najpierw rozumują, i modele GPT. Te pierwsze porównuje do doświadczonego współpracownika, któremu wystarczy podać cel. Modele GPT porównuje do młodszego kolegi, który potrzebuje dokładnych instrukcji. Jakie modele masz w swoim planie, opisuje tekst o limitach w ChatGPT.

Prompta, którego używasz często, nie musisz wpisywać za każdym razem. W ChatGPT stałe wskazówki o tym, jak ma odpowiadać, wpisujesz w instrukcjach własnych (pomoc OpenAI o pamięci). W Gemini zapisujesz je w Gemie: według Google wystarczy opisać cel w jednym lub dwóch zdaniach i kliknąć „Użyj Gemini do utworzenia instrukcji na nowo”. Szczegóły są w tekście o Gemach.

Prompt po polsku czy po angielsku

Po polsku. W żadnym z zestawionych poradników nie ma rady, żeby pisać po angielsku, a Google pokazuje przykłady instrukcji po polsku. Anthropic nie ma polskiego w tabeli zmierzonych języków, ale zaznacza, że Claude radzi sobie także z językami spoza tej listy (Anthropic). Firma radzi wprost napisać, w jakim języku jest tekst i w jakim ma być odpowiedź, bo model sam zgaduje to z rozmowy. Gdy zależy ci na naturalnym brzmieniu, możesz poprosić o język, jakim mówi rodzimy użytkownik.

W praktyce dopisz na końcu prompta zdanie „Odpowiedz po polsku”, gdy wklejasz tekst po angielsku. Jak zacząć rozmowę w poszczególnych aplikacjach, opisujemy w tekstach o pierwszych krokach w ChatGPT i o Claude po polsku. Nic nie sprzedajemy, także kursów ani gotowych pakietów promptów.

Lista do sprawdzenia przed wysłaniem prompta:

1. Czy model wie, kim ma być i co ma zrobić?
2. Czy napisałeś, dla kogo jest wynik i po co?
3. Czy podałeś długość, układ i ton?
4. Czy przy powtarzalnym zadaniu dałeś przykład gotowego wyniku?
5. Czy przy długim dokumencie pytanie stoi pod tekstem?