Badania

AlphaFold przewidział kształt białek ponad 2800 wirusów. Dane są otwarte dla każdego naukowca

NVIDIA, Google DeepMind i EMBL-EBI udostępniły za darmo przewidziane przez AI trójwymiarowe struktury kompleksów białek ponad 2800 wirusów. Mają pomóc naukowcom przygotować szczepionki i leki, zanim wybuchnie następna pandemia.

Łukasz Niesyto
prowadzi serwis · wdraża systemy AI w firmach
Opublikowano 2 min czytania
✓Sprawdzone ze źródłem: blogs.nvidia.com
Zdjęcie: szklany słój laboratoryjny z czerwonym origami w kształcie cząsteczki wirusa

NVIDIA, Google DeepMind i europejski instytut bioinformatyki EMBL-EBI udostępniły 24 września przewidziane przez AI trójwymiarowe struktury kompleksów białek ponad 2800 wirusów. Dane trafiły do otwartej bazy AlphaFold Database i może z nich korzystać każdy naukowiec. Projekt opisuje blog NVIDII.

To temat dla biologów, ale łatwo go wyjaśnić. Wirus działa dzięki białkom, a białka działają dzięki temu, jak są zwinięte. Szczepionka albo lek musi trafić w konkretny fragment takiej struktury, jak klucz w zamek. Przy COVID-19 naukowcy znali kształt białka kolca, bo badali koronawirusy od dziesięcioleci. Dla tysięcy innych wirusów takiej wiedzy dziś nie ma.

Co tu zrobiła AI

Kształt białka ustala się tradycyjnie w laboratorium: białko się krystalizuje i prześwietla promieniami rentgenowskimi. NVIDIA pisze, że jedna struktura może tak zająć lata i kosztować tysiące dolarów. Model AlphaFold2 od Google DeepMind przewiduje strukturę w kilka minut i można go uruchamiać hurtowo.

Tym razem zespół nie przewidywał pojedynczych białek, tylko kompleksy. To grupy białek, które w wirusie działają razem. Po kolei przeszedł przez rodziny wirusów, które zakażają ludzi, od przeziębienia po mpox. Każde przewidywanie ma oznaczony poziom pewności, a te najpewniejsze naukowcy mogą potwierdzić w laboratorium.

Liczba
Wirusy w nowym zbiorzeponad 2800
Nowe dla nauki interakcje białekok. 30 proc.
Wszystkie przewidywania w bazie AlphaFoldponad 260 mln

Dlaczego to ciekawe

Najciekawsza liczba to 30 proc. Tyle dodanych interakcji białek nie było wcześniej opisanych w Protein Data Bank, głównym repozytorium struktur ustalonych w laboratoriach. To nie są gotowe odkrycia, tylko wskazówki, gdzie szukać. Chris Dallago z NVIDII nazywa bazę „silnikiem do stawiania hipotez”.

Blog przytacza też szacunek Center for Global Development: szansa na pandemię tak ciężką jak COVID-19 do 2050 roku wynosi ok. 50 proc. Joe Grove z Uniwersytetu w Glasgow opisuje cel projektu jako gromadzenie wiedzy na zapas, zanim będzie potrzebna.

To kolejny w tym miesiącu przypadek, w którym AI przyspiesza biologię. Niedawno pisaliśmy, jak Claude znalazł nowy układ enzymów podobny do CRISPR i jak MedGemma od Google pomaga lekarzom w Afryce i Azji.

Kto za tym stoi i jak skorzystać

W projekcie biorą udział CEPI, EMBL-EBI, Google DeepMind, NVIDIA, Seoul National University, Sungkyunkwan University, Szwajcarski Instytut Bioinformatyki i Uniwersytet w Glasgow. NVIDIA udostępniła też za darmo narzędzie BioNeMo Structure Prediction Pipeline, którym wygenerowano zbiór. Laboratorium może nim przewidzieć struktury własnych białek.

Blog nie podaje, czy w zbiorze są wirusy szczególnie ważne dla Europy. Z bazy mogą korzystać także polskie laboratoria, bo dostęp jest otwarty dla naukowców z każdego kraju. Dane są w części Pandemic Preparedness Portal bazy AlphaFold Database.

Źródła
  1. NVIDIA, blog „How Open Science Can Help Researchers Prepare for the Next Pandemic”, dostęp 2026-09-26

Widzisz błąd? Napisz, poprawiamy i dopisujemy notę o zmianie.

Chcesz częściej widzieć nasze teksty w Google? Dodaj bezhalucynacji.pl do preferowanych źródeł.

Łukasz Niesyto
Łukasz Niesyto

Wdraża systemy oparte na AI w firmach produkcyjnych i usługowych. Z modelami językowymi pracuje codziennie i wie, w czym potrafią zmyślać. Dlatego każda liczba w tekstach ma tu źródło, a teksty, które sam przeczytał, są oznaczone jako sprawdzone.

wszystkie teksty autora

Powiązane

31 października 2026

OpenAI pokazał, jak pilnuje swoich modeli. Alarm po 15 minutach, gdy model wyszedł do internetu

Badaniaopenai.com3 min
29 października 2026

Claude pomaga projektować leki. Anthropic pokazał pierwsze wyniki od sześciu partnerów

Badaniaanthropic.com3 min
26 października 2026

Anthropic zaprasza laboratoria do wspólnych badań biologicznych z Claude'em

Badaniaanthropic.com2 min